گمرک چیه و چه وظایفی داره؟ “

شرایط نوین تجارت جهانی و مسائل اقتصاد بین الملل در پیشرفت و پیشرفت کشورهای جهان جایگاه ویژه ای دارن و روزبه روز نقش تجارت و اهمیت اون در مجموعه اقتصاد ملی کشورها بیشتر از قبل رو می شه. حالا روشای ساده تجارت بین الملل به خاطر این بهش رو شدن و هر روز سخت تر و تخصصی تر می گردن و شناخت دقیق و مشخص مسائل مربوط به تجارت مثل مسائل بانک، حمل و نقل، بیمه و گمرک واسه انجام سریع و درست اونا لازم و لازم شده.

از طرف دیگه، به خاطر پیشرفت تجارت در رقابت جهانی، باخبر شدن از مقررات بین الملل، کنوانسیونا، موافقت نامها و اصطلاحات بین المللی، به ویژه با آزادسازی تجارت و عضویت در سازمان جهانی تجارت (WTO) و نقش صادرات چیزی دوری ناپذیر و لازم به نظر می رسه. واسه رسیدن به این هدف، باید واردکنندگان، صادرکنندگان و به ویژه دانشجویان رشته های بازرگانی، کارکنان گمرک و وزارتخانهایی که در امر تجارت خارجی فعالیت نشون میده، اطلاعات و دانایی خود رو در مورد ی مسائل گمرکی و تجاری در سطح ملی و جهانی زیاد کنن. به خاطر این در این نوشته می خواهیم بدونیم که گمرک چیه و چه وظایفی داره.

الان گمرک به عنوان اولین و مهم ترین مجری مقررات تجارت جهانی در کنار بقیه عوامل در میدون ی تجارت بین الملل، مثل بانکا، شرکتای بیمه و مؤسسات حمل ونقل، نقشی مهم و کلیدی در پیشرفت تجارت قانونی و اعمال سیاستای بازرگانی کشور اجرا نشون میده. گمرکات جهان موظف به اعمال یه سری از مقررات و سیاستای تجاری، اقتصادی، صنعتی، امنیتی و بهداشتی هستن که صرف نظر از اولویتای کاری خود و برخلاف مسئولیتای سازمانی تقریبا مثل، راه و روش و روش متفاوتی رو در اعمال مثل این سیاستا به کار می برن.

رشد در حال افزایش و دائمی تجارت خارجی و اهمیت روزافزون گمرک به اندازه یکی از عوامل کلیدی مؤثر و مهم در زنجیره تجارت بین الملل، سرمایه گذاریای بخش خصوصی و رقابت گسترده ی بین الملل جهت جلب سرمایه های خارجی، جهانی شدن و تجارت بین الملل، افزایش جرائم منظم فراملی، گسترش روز افزون پیمانای تجاری منطقه ای و آخرش استفاده ی در حال افزایش از آخرین دستاوردهای فناوری اطلاعات و ارتباطات همه وهمه در تغییر نقش و وجود کارکرد گمرکات و پیش بینی وظایف نوین اون اثر زیادی داشته و داره.

۱. گمرک چیه؟

گلوتن چیه و به چه دلیل واسه بعضی ها مضره؟ آموزشی

گمرک نهادی لازم واسه حکومت موثر، تأمین درآمد و آسون کردن تجارت و حفاظت از جامعه هست. این سازمان امور مربوط به جابه جایی کالا و مسافرین رو در سطح بین الملل مدیریت می کنه. دولتا جهت به اجرا درآوردن مناسب برنامه ها و سیاستای مالی، اقتصادی و اجتماعی خود، نیازمند سازمان گمرکی، موثر و مؤثر هستن.

۲. تاریخچه سازمان جهانی گمرک

سازمان جهانی گمرک که در شروع شورای همکاری نامیده می شد، به وسیله کنوانسیونی که شورای همکاری گمرکی رو تشکیل می داد، تأسیس شد. این کنوانسیون در چهارم نوامبر ۱۹۵۲ شکل گرفت و پس از امضاء اسناد، به وسیله هفت امضاکننده ی اون جنبه قانونی پیدا. این سازمان تنها سازمان بین الملله که فقط در بخش ی مسائل گمرکی دارای تخصصه، با این حال، گمرک از ساز و کار مالی بسیار کهنی برخورداره و شاید یکی از قدیمی ترین راه ها واسه جمع آوری پول باشه.

گلوتن چیه و به چه دلیل واسه بعضی ها مضره؟ آموزشی

گرچه مبداء پیدایش گمرک نامعلومه اما در بعضی از نقاط جهان و در گذشته های دور میشه رد پایی از این سازمان آورد. واسه پیدایش گمرک در این مناطق دو شرطِ لازم محقق شده بود. : وجود تجارت و حضور یک قدرت فائقه ی عمومی یا یعنی رهبر. از اونجا که حقوق گمرکی یه جور مالیاته که بر کالای منتقل شده از نقطه ای به نقطه دیگر وضع می شه و کلا با معاملات و مبادلات تجاری مرتبطه، پس گمرک بدون وجود تجارت، یک سازمان عادیه. واسه همین بیشتر گفته می شه که گمرک قدمتی برابر با تجارت داره.

گرچه به نظر می رسه که در دنیای واقعی، تاریخ اون به گذشته های به مراتب دورتر و به زمانیایی که جنسا به وسیله آدما مبادله می شد، باز شه، در مورد شرط دوم یعنی وجود قدرت فائقه ی عمومی یا رهبر، این به تعریفی که از مشکلات گمرکی ارائه می شه، بستگی داره. اگه حقوق گمرکی یه جور مالیات تلقی می شه، در این صورت وجود قدرت فائقه ی عمومی و نظام مالی عمومی ضروریه. این تعریف باعث می شه که حقوق گمرکی و اقدامات مربوط به جمع آوری درآمد به وسیله گمرک با دزدی و دزدی، خلط مبحث نشه. گرچه بعضی وقتا در زمان قدیم، فرق بین مأمور گمرکی از راهزن چیزی سخت بوده.

۳. پیشرفت گمرک و تعرفها

از اون زمان تا کنون، فنون گمرکی در مفاهیم وسیع تر خود، ازجمله تعیین ارزش گمرکی و طبقه بندی تعرفه ، پیشرفت و گسترش پیدا کرده. این نشون دهنده افزایش اهمیت گمرک و تعرفه در وسعت ی اقتصاد ملی و بین الملله. واسه درک درست روش ها و فنون پیچیده ی گمرک باید از نحوه ی تکامل و پیشرفت تاریخی اونا هم مطلع شیم؛ مثلا، نظام هماهنگ شده، تعرفه ی گمرکی بین الملل و نمانکلاتور آماری به وسیله کنوانسیون بین الملل در اول سال ۱۹۸۸ تهیه شد و بعد به مرحله اجرا درآمد.

از اونجا که شناخت عبارات و اصطلاحات فنی در هر رشته علمی، مقدمه و پیش احتیاجی واسه آگاهی و آگاهی بر اون علم و دلیل و استفاده از اسناد و منابع علمی اون شاخه از علم هست و درک درست و مشترک از واژگان علمی موجب وحدت نظر و همگونی و هماهنگی کلیه ی کاربران و صاحب نظران اون رشته علمی می شه، دیری نیس که عالمان رشته های علمی اصطلاحات فنی مورداستفاده در مراجع و منابع علمی خود رو در مجموعه واحدی تهیه و عرضه کردن که رشته علوم گمرکی هم از این قانون مستثنی نبوده و سازمان جهانی گمرک به عنوان بزرگ ترین و مهم ترین سازمان بین الدولی گمرکی در جواب به این احتیاج مهم و انجام رسالت خود در ایجاد بیشترین حد یکنواختی و اتحاد در روش ها و استانداردهای بین المللی گمرکی، مجموعه «واژه نامه ی اصطلاحات بین الملل گمرک» رو تنظیم و به کلیه ی گمرکات عضو، ارائه کرده.

در این مقاله، اول به توضیح واژگان و اصطلاحات به کار رفته در اسناد گمرکی می پردازیم و پس از تشریح اظهارنامه ی استانداردهای بین المللی و اسناد ضمیمه، اظهارنامهایی ازجمله پروفرما، عوامل، بارنامه و ترخیصیه و توضیحات لازم ارائه می شه.

۴. اصطلاحات به کار رفته در اسناد گمرکی

گلوتن چیه و به چه دلیل واسه بعضی ها مضره؟ آموزشی

اصطلاحات گمرکی طبق تعریفی از طرف شورای همکاری ارائه شدن و تنها درصورتی تغییر می کنن که تعریف دیگری از اون به عمل اومده باشه.

اعلام کالا

بیانیه ای کتبی یا شفاهیه که طبق این قانون اظهارنامه کننده، روش گمرکی مورد نظر خود رو درباره کالا مشخص می کنه و اطلاعات لازم واسه اجرای مقررات گمرکی رو ارائه می ده.

اظهارکننده

صاحب کالا یا نماینده ی قانونی اونه که کالا رو برابر مقررات این قانون به گمرک اعلام می کنه. در اعلام الکترونیکی، صاحب کالا یا نماینده ی قانونی اون به دلیل گواهی رقومی (دیجیتالی) تأیید شده از مراکز مجاز ارسال گواهی نامبرده به عنوان صاحب کالا یا نماینده ی قانونیِ اظهارکننده شناخته می شه.

اظهارنامه ی خلاصه

سندیه که به موجب اون شرکت حمل ونقل، فهرست کلی محمولاتی رو که باید تخلیه و یا بارگیری شن، درهنگام ورود و خروج وسیله نقلیه از کشور اعلام نشون میده.

اماکن گمرکی

انبارها، باراندازها، اسکلها، فرودگاها، ایستگاهای راه آهن، محوطها و هر محل یا مکانیه که تحت نظارت گمرکه و واسه انباشتن و نگهداری جنسا به خاطر انجام تشریفات گمرکی استفاده می شه. این اماکن می تونن انبارهای گمرکی، انبارهای اختصاصی و سردخانهای عمومی باشن.

ترخیص

به معنای خروج کالا از اماکن گمرکی پس از انجام تشریفات گمرکیه.

ترخیصیه

سندیه که به موجب اون شرکت حمل ونقل (carrier & forwarder) پس از گرفتن هویت، بلامانع بودن انجام تشریفات گمرکی به وسیله گیرنده کالا رو به گمرک اعلام نشون میده.

تشریفات گمرکی

کلیه ی عملیاتی که در اجرای مقررات گمرکی انجام می شن.

تضمین

وجه نقد، ضمانت نامه بانکی و بیمه نامه معتبریه که واسه اجرای چیزای مهم مندرج در مقررات گمرکی پیش گمرک سپرده می شه.

تعهد

قبول زور کتبی یا الکترونیکی که شخص رو در برابر گمرک واسه انجام یا نبود انجام عملی مجبور می کنه.

حقوق ورودی

گلوتن چیه و به چه دلیل واسه بعضی ها مضره؟ آموزشی

حقوق گمرکی برابر چار درصد (۴٪) ارزش گمرکی کالا ی سود بازرگانی که به وسیله هیئت وزیران تعیین می شه و وجوهی که به موجب قانون، گمرک مسئول دریافت اینه و به واردات قطعی کالا تعلق می گیرن ولی شامل هزینه های انجام خدمات نمی شن.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   مراحل رژیم اتکینز، باید و نبایدهای اون و نمونه ای از یک برنامه غذایی هفتگی 

حمل یه سره

ورود کالا به اماکن گمرکی و خروج کالا از اماکن نامبرده بدون تخلیه و تحویل اینجا با رعایت مقررات این قانونه.

روز اعلام

زمانی که اظهارنامه امضاشده به ضمیمه ی اسناد مربوطه به وسیله اظهارکننده به شکل دستی یا رایانه ای به گمرک ارائه می شه و شماره دفتر ثبت اظهارنامه بهش اختصاص پیدا میکنه.

سازمان جهانی گمرک

(شورای همکاری گمرکی): سازمانی بین المللی و بین الدولی که طبق کنوانسیون مورخ ۱۳۲۹ هجری شمسی برابر با ۱۵ دسامبر ۱۹۵۰ میلادی ایجاد گردید و ایران در اسفند ماه ۱۳۲۷ شمسی بهش پیوست.

سامانه (سیستم) هماهنگ شده

توضیح و کدگذاری کالا طبق کنوانسیون بین الدولی سامانه ی هماهنگ شده ی توضیح و نشونه گذاری (کدگذاری) کالا مورخ ۱۴ ژوئن ۱۹۸۳ میلادی که به تصویب شورای همکاری گمرکی رسید و جمهوری اسلامی ایران طبق ماده واحده قانون الحاق دولت ایران به کنوانسیون نامبرده، پذیرفته شده ۱۳۷۳ شمسی، بهش پیوست.

شرکت حمل ونقل بین الملل

شخص حقوقی که به موجب مقررات قانونی، مجاز به انجام عملیات حمل ونقل بین المللیه.

صاحب کالای تجاری

شخصیه که نسخ اصلی اسناد خرید و حمل به نام اون صادر شده (درمورد کالای خریداری شده با تعهد سامانه ی بانکی، اون اسناد از طرف بانک مهر شدن) و ترخیصیه هم به نام اون باشه یا اسناد مزبور به نام اون ظهرنویسی و صحت امضاء واگذارنده از طرف مقام صلاحیت دار گواهی شده باشه.

قلمرو گمرکی

اون قسمت از قلمرو کشوره که در اون قانون امور گمرکی اعمال می شه.

کالای تجاری

کالایی که به تشخیص گمرک ایران واسه فروش صادر یا وارد می شه، مثل این که به همون شکل یا پس ازانجام عملیات مثل تولیدی، جدا و بسته بندی به فروش برسه.

کالای داخلی

کالایی که در قلمرو گمرکی کشور تولید یا ساخته شدن یا کالای خارجی که ورود اون قطعی شده.

کالای گمرک نشده

کالایی که تحت نظارت و کنترل گمرکه ولی تشریفات گمرکی اون به طور کامل انجام نشده.

کالای مجاز

کالایی که ارسال یا ورود اون با رعایت قوانین احتیاج به کسب مجوز نداره.

کالای مجاز مشروط

کالایی که ارسال یا ورود اون احتیاج به کسب موافقت قبلی یک یا چند سازمان دولتی داره.

کالای ممنوع

کالایی که ارسال یا ورود اون بنا به مصالح ملی یا شرع مقدس اسلام به موجب قانون ممنوعه.

کنترل گمرکی

کارایی که به وسیله گمرک به خاطر حصول اطمینان از رعایت مقررات گمرکی انجام می شه.

منبع تحویل گیرنده

شخص حقوقی که به موجب قانون یا قراردادهای متکی به قانون، مسؤلیت تحویل و نگهداری کالای مربوط به عموم افراد رو که تشریفات گمرکی اون انجام نشده، دراماکن گمرکی به عهده داره. این اصطلاح شامل سازمان جمع آوری و فروش اموال تملیکی نیس.

مقررات گمرکی

قوانین و مقررات مثل آئین نامهای اجرایی، دستورالعملا و بخشنامهایی که نظارت یا اجرای اون به گمرک واگذار گردیده.

هزینه های انجام خدمت

وجوهی که در قبال انجام خدماتی مثل هزینه اشعه ی ایکس، مهر و موم، پلمپ باربری، انبارداری در اماکن گمرکی، آزمایش و تعرفه بندی، مراقبت، بدرقه، توزین کالا و خدمات فوق العاده دریافت می شه و شرایط، قوانین و مصادیق اون متناسب با خدمات انجام شده تعیین می شه.

وظایف گمرک

گلوتن چیه و به چه دلیل واسه بعضی ها مضره؟ آموزشی

از این جهت فعالیتای گمرک در رابطه مستقیم با اهداف و اولویتای دولت در موارد زیر قرار میگیره:

  • اخذ حقوق و مشکلات گمرکی، حفاظت از سلامت و بهداشت جامعه، حمایت از صنایع و تولیدات داخلی
  • حفاظتای زیست محیطی، اعمال قوانین و مقررات تجارت خارجی، مشارکت در سیاست گذاریای تجاری
  • ارائه تسهیلات تجاری، حفاظت از آثار فرهنگی و تاریخی، جنگ با قاچاق و تخلفات گمرکی، تهیه و ارائه آمار بازرگانی خارجی، حمایت از مخترعان و مبتکران و از راه اجرای حقوق مالکیت فکری، جنگ با پولشویی یا تطهیر پول، جنگ با تروریسم و جرائم منظم فراملی (TOC)، اجرای کنوانسیونای زیاد بین الملل، مشارکت در همکاریای منطقه ای و بین الملل، پس سازمان گمرک به عنوان یکی از عوامل اصلی زنجیره تجارت خارجی، وسعت ی بزرگی از سیاستای دولت رو به اجرا درآوردهه و در رفت و امد با تعداد خیلی از وزارتخانها و سازمانا و نهادهای دولتی قرار میگیره. به خاطر این، موفقیت یا نبود موفقیت دولتا در اجرای سیاستا و برنامه های پیشرفت اقتصادی تا حدود زیادی به نقش و کارایی گمرکات اونا بستگی داره. بر این پایه، «گمرک» وظیفه ی اعمال سیاستای دولت در مورد ی صادرات، واردات، تشخیص تعرفه و اخذ دریافتیای گمرکی، کنترل و نظارت بر امر ترانزیت کالا در قلمرو گمرکی، جنگ با قاچاق کالا و تخلفات گمرکی، جمع آوری، پردازش و پخش آمار بازرگانی خارجی، اجرای قانون امور گمرکی و آئین نامه ی اون و مقررات عمومی صادرات و واردات و بقیه قوانین در رابطه رو بر عهده داره. به بیان دیگر«سازمان گمرک»، از طرفی مسئول اجرای قوانین و مقررات پیچیده ی حاکم بر تجارت خارجیه و از طرف دیگر با توجه به چیزای مهم موجود در تجارت بین الملل و استانداردهای جهانی در مورد ساده سازی روش ها و تشریفات گمرکی، باید سعی خود رو در جهت ایجاد تسهیلات تجاری به خاطر افزایش کارایی نظام گمرکی و بازرگانی کشور متمرکز کنه. این درحالیه که گستردگی حجم اطلاعات، تغییرات پی درپی در قوانین و مقررات داخلی، تحولات و رقابتای جدید در شرایط و مقررات نوین بین الملل و آخرش حجم در حال افزایش ی تجارت بین الملل و پیچیدگی اونا، همه دست به دست هم دادن و بهره وری در این سازمان بزرگ اقتصادی رو تحت تأثیر قرار داده.
  • الان تبدیل شدن به گمرک مدرن (گمرک الکترونیکی) سالم، ایمن، مؤثر و کارا به عنوان یک شرکت تجاری و مرزبان اقتصاد کشور، متناسب با تغییرات، از راه بررسی، اصلاح ارتقاء و روزآمد نمودن سازمانی قوانین ومقررات، سیستما و روشای گمرکی، به عنوان هدف اصلی و اساسی در دستور کار گمرکات جهان قرار داره. گمرکات جهان از راه ارائه تسهیلات تجاری، حمایت از صنایع و تولیدات داخلی، حفاظت از بهداشت و سلامت جامعه، دریافت درآمد و عایدات دولت و گسترش همکاریای منطقه ای و بین المللی، در راه تحقق اهداف پیشرفت ملی، مشارکت فعال، مثبت و تاثیرگذاری داشته و دارن. بر همین پایه، رسالت اصلی سازمان گمرک ایران در برنامه چهارم پیشرفت افزایش کارایی و اثر عملیات گمرکی در سطح داخلی و بین الملل قرار داده شده. گمرک ایران با راه و روش اصلی (گمرک الکترونیکی و دانایی محور) رویکردهای اساسی زیر رو جهت تحقق اهداف سازمانی خود تنظیم و پیش بینی کرده.
  • ایجاد برابری ی منطقی بین ارائه تسهیلات و اعمال مقررات با توجه به نقش و وظایف دوگانه و نامتجانس گمرکات در ارائه تسهیلات تجاری از طرفی و اعمال مقررات و جنگ با تخلفات از طرف دیگه، کاهش زمان ترخیص کالا از گمرک (در بخشای صادرات و واردات)
  • ایجاد بیشترین حد تسهیلات واسه ترانزیت کالا از قلمرو کشور
  • استفاده از آخرین دستاوردها و لوازم فناوری اطلاعات و ارتباطات (TCT) در راه رسیدن به گمرک الکترونیکی E-CUSTOMS
  • رابطه و همکاری نزدیک با سازمان فعال موجود در مبادی ورودی و خروجی کشور در جهت اعمال مدیریت واحد (single window) به وسیله گمرک ایران.
  • جنگ ی مؤثر با قاچاق کالا، مواد مخدر و بقیه تخلفات گمرکی
  • رعایت حقوق مالکیت فکری در روند واردات و صادرات با اعمال قوانین و مقررات مربوطه و جنگ ی جدی با موارد نقض اون.
  • استفاده از بازرسیا و وسائل نامحسوس، آزمایش خطر (Risk Assessment) و مدیریت خطر (Risk Management) در فرایند اعمال کنترلای گمرکی
  • پیشرفت و ارتقای لوازم و نیروی انسانی (ظرفیت سازی)
  • حفاظت از سلامت و بهداشت جامعه و محیط زیست
  • استفاده از اطلاعات پردازش شده ی هدفمند (Intelligence) در کلیه ی سطوح تصمیم گیری
  • پیشرفت ی همکاریای گمرکی در سطح منطقه و بین الملل
  • از طرف دیگر سازمان جهانی گمرک (WCO) به عنوان بزرگ ترین و مهم ترین سازمان بین الدولی گمرکی موجود، با استفاده از بیشتر از نیم قرن تجربه و نظرات و تجربیات ۱۷۶ عضو دائمی خود در موردای جور واجور امور گمرکی، مثل امور مربوط به تعرفه و تجارت، تخلفات گمرکی، تسهیلات و مقررات، از راه تهیه و تهیه پیشنهاد نامها، قطعنامها و کنوانسیونای بین المللی گمرکی در جهت تحقق مهم ترین هدف و فلسفه ی وجودی خود که همون «رساندن گمرکات به عالی ترین درجه یکنواختی و هماهنگی در روشای گمرکی» هست، بی معطلی سعی نشون میده و تحقق این هدف رو با اعمال اصول و قوانین زیر الذکر قابل حصول می دونه.
  • اجرای برنامه هایی به خاطر نوین سازی دائمی روش ها و عملیات گمرکی و درنتیجه افزایش کارایی و اثر سازمان گمرک
  • اعمال روش ها و عملیات گمرکی به شکلای قابل پیش بینی، پایدار و شفاف
  • ارائه کلیه اطلاعات لازم درمورد قوانین، مقررات، آئین نامه و دستورالعملای اجرایی
  • روش ها و عملیات گمرکی به خواهندگان
  • کاربرد فنون جدید مثل مدیریت خطر، نظارتای طبق بازبینی و استفاده بهینه از فناوری اطلاعات
  • همکار خواسته کننده با دیگر سازمانای ذی صلاح ملی، گمرکات و جوامع تجاری
  • اجرای استانداردها و قوانین بین الملل موجود.
  • ارائه فرآیندهای سهل الحصول رسیدگی اداری به دو طرف ذی ورودی



۱۶۰۰۰تومن


۸۰۰۰تومن

دسته‌ها: آموزشی