مجمع تشخیص مصلحت نظام مظهر «ولایت مطلقه ی فقیه» است. طبق الگوی نظام سیاسیِ ولایت مطلقه ی فقیه، رهبری نظام در رأس امور قرار داره و صورتا مختلف حاکمیت رو به سه قوهٔ مجریه، مقننه و قضائیه محول کرده و این سه قوه با نظارت رهبری عمل میکنن. همراه ما باشین، می خواهیم در این مقاله اطلاعات بیشتری درباره تاریخچه و وظایف مجمع تشخیص مصلحت نظام در اختیارتون بذاریم.

 

اصل ۵۷ قانون اساسی و دیگر اصول اون، پایه و ملاک اعمال حاکمیت در نظام جمهوری اسلامیه که مجلس خبرگان اونو تنظیم کرده و به تأیید امام (ره) رسیده. تازمانی که ساختار بیان شده در قانون اساسی، خوب بکنه و توانایی حل مشکلات و معضلات کشور رو داشته باشه، ملاک و ملاک اداره کشوره؛ اما در شرایط غیرعادی و بحرانی، مثل جنگ و مواقع دیگر که ساختار موجود دچار مشکل می شه و موثری اون کاهش پیدا میکنه یا در مواردی که بخشایی از سیستم و قوای سه­ گانه به وظایف خطیر خود در چارچوب شرع و قانون اساسی عمل نکنن، طوری که ارکان نظام و انقلاب تهدید شه، باید واسه حل معضلات و حفظ نظام هرچه سریع تر انجام داد. در اینجور مواقعیه که مصلحت انقلاب و نظام موجب می شه رهبری، از حق حاکمیت خود به طور مستقیم استفاده کنه و واسه رفع معضلات نامبرده بکوشد. این حق به طور ساده واسه ایشانه و به قوای سه گانه تفویض شده.

پیش اومد اینجور موقعیتایی و احساس نیاز به جایگاه «ضرورت و مصلحت» در نظام سیاسی کشور بود که زمینه های تشکیل مجمع تشخیص مصلحت رو درست کرد که با توجه به زیاد اختلافات بین مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان و در قدم ­های بعدی اعتراض به بعضی قوانین و پیشنهادات دولت، نیاز به این نهاد بیشتر احساس شد.

تاریخچه تشکیل مجمع تشخیص مصلحت نظام

مجمع تشخیص مصلحت نظام، تاریخچه و وظایف اون  آموزشی

اولین بار در مردادماه سال ۱۳۶۰ با مطرح شدن قانون اراضی شهری، واسه تصمیم گیری در موارد اختلافی بین مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان، وجود مرجعی احساس شد. در این قانون کلیه ی اراضی موات شهری در اختیار دولت جمهوری اسلامی قرار می ­گرفت و اسناد و مدارک مالکیت ارسال شده دربارهٔ اونا بدون ارزش قانونی می شد. شورای نگهبان با دلیل به حق سلطه ی مالک بر ملک خود به مخالفت با این قانون اصرار ورزید؛ ازطرف دیگر مجلس با توجه به وضع موجود و مشکل خونه و ضرورت توجه دولت به این مشکل و حل اون، بر تصویب اون اصرار کرد.

درنهایت مجلس با نوشتن نامه ا­ی به امام (ره) دربارهٔ ضرورت تأسیس مرجعی واسه تشخیص حکم ثانویه، به دنبال حل این مشکل برآمد. امام (ره) هم با تأکید بر ضرورت حکم ثانویه در مورد ترجیح مصلحت و شرایط روز بر احکام ساده­ ی حق مالکیت، این قانون رو تنفیذ کرد و دیگر شورای نگهبان مخالفتی نورزید.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   مارماریس؛ ۹ جای دیدنی در بهشت گردشگری سواحل مدیترانه 

در سال ۱۳۶۶ با بروز مسئله اختلافی دیگری بین مجلس و شورای نگهبان دربارهٔ قانون کار، بار دیگر ضرورت ایجاد مرجعی واسه پایان دادن به اختلافات این دو نهاد احساس شد. درنهایت در همون سال با فرمون امام خمینی، در همون زمان جنگ تحمیلی و شرایط خاص سیاسی و اجرایی کشور، مجمع تشخیص مصلحت شکل گرفت. حجج اسلام، آقایان خامنه ای، هاشمی، اردبیلی، توسلی، موسوی خوئینیا و جناب آقای میرحسین موسوی (اول وزیر وقت) از اولین اعضای این مجمع بودن. مرحوم حجت الاسلام سیداحمد خمینی (بچه امام) هم واسه ارائه گزارش جلسات به امام (ره) انتخاب شد.

در سال ۱۳۶۸ در بازنگری قانون اساسی، نکات مربوط به مجمع در اصول ۱۱۰ و ۱۱۱ و ۱۱۲ و ۱۷۷ گذاشته شد و منبع به طور ثابت تصویب شد.

در زمان حاضر برابر با فرمون رهبری، آیت الله هاشمی شاهرودی در ریاست و دکتر محسن رضائی در دبیری مجمع تشخیص مصلحت نظام مسؤلیت دارن. از اعضای فعلی مجمع می­ توان به رؤسای سه قوه، فقهای شورای نگهبان و آقایان حجج اسلام جنتی، موحدی کرمانی، سیّدابراهیم رئیسی، درّی نجف آبادی و… اشاره کرد؛ آقایان محمود احمدی نژاد، محمّدرضا باهنر، سعید جلیلی، غلامعلی حدّادعادل، محمّدرضا عارف، محمّدباقر قالیباف، حسین محمّدی، سیّدمصطفی میرسلیم، علی اکبر ولایتی و… هم از اعضای فعلی این مجمع هستن.

وظایف مجمع تشخیص مصلحت نظام

وظایف مجمع تشخیص مصلحت نظام به دلیل اصول و بندهای قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به توضیح زیره:

  1. ارائه مشاوره به رهبر در تعیین سیاست­ های کلی نظام. (بند ۱ اصل ۱۱۰ قانون اساسی)
  2. ارائه پیشنهاد به رهبر واسه چگونگی حل معضلات نظام که از راه عادی قابل حل نیس. (بند ۸ اصل ۱۱۰ قانون اساسی)
  3. تشخیص مصلحت در زمانی که شورای نگهبان، مصوبه ی مجلس شورای اسلامی رو مخالف قوانین شرع یا قانون اساسی بدونه. (اصل ۱۱۲ قانون اساسی)
  4. مشاوره در اموری که رهبر به مجمع برگشت می ده. (اصل ۱۱۲ قانون اساسی)
  5. نظارت بر حسن اجرای سیاستای کلی نظام. (به دلیل نامه ی مورخ ۱۷٫۱٫۷۷ رهبر)
  6. ارائه مشاوره به رهبر در موارد اصلاح یا تتمیم قانون اساسی. (اصل ۱۷۷ قانون اساسی)
  7. عضویت در شورای بازنگری قانون اساسی که فقط بر عهده ی اعضای ثابت مجمعه. (اصل ۱۷۷ قانون اساسی)
  8. انتخاب یکی از فقهای شورای نگهبان واسه عضویت در شورای موقت رهبری. (اصل ۱۱۱ قانون اساسی)
  9. تصویب بعضی از وظایف رهبر واسه اجرا به وسیله شورای موقت رهبری. (اصل ۱۱۱ قانون اساسی)
  10. انتخاب جانشین هر کدوم از اعضای شورای موقت رهبری در صورت ناتوانی در انجام وظایف. (اصل ۱۱۱ قانون اساسی)
  11. پیشنهاد چگونگی تصمیم گیری شورای موقت رهبری درباره وظایف مصرح در بندهای اصول ۱۱۰ و ۱۱۱.




۱

دسته‌ها: آموزشی

دیدگاهتان را بنویسید