مالیات بر ارزش افزوده (value-added tax) یا به اختصار VAT برآوردی از ارزش ایجادشده در بنگاهای اقتصادی در هر مرحله از مراحل تولید و توزیعه که این کار معمولا با هر بار فروش یا اضافه کردن ارزش به محصول اتفاق میفته. مالیات بر ارزش افزوده روی فرق بین هزینه خرید یک دارایی و قیمتی که میشه اونو به فروش رساند (یعنی مقدار ارزش افزوده شده به دارایی) وضع می شه. تولیدکنندگان و پخش کنندگان معمولا هزینه مالیات بر ارزش افزوده رو در شکل زیاد شدن قیمت بر دوش مصرف کننده ی پایانی می ذارن. مالیات با هر بار دست به دست شدن تا رسیدن به دست مصرف کننده به قیمت محصول اضافه می شه و در آخر به وسیله اون پرداخت می شه.

 

مالیات بر ارزش افزوده در دسته کلی مالیات بر مصرف قرار میگیره یعنی مالیات روی خرید مردم وضع می شه نه درآمد، پس انداز یا سرمایه گذاری. مالیات بر ارزش افزوده به یه جور با مالیات بر فروش ملی مرتبطه؛ با اینکه این دو کارکردی متفاوت دارن. مالیات بر فروش روی کل قیمت خرده فروشی کالای فروخته شده محاسبه می شه در حالی که مالیات بر ارزش افزوده طبق ارزش افزوده ی هر مرحله تولید و پخش تعیین می شه. محاسبه مالیات بر ارزش افزوده از مالیات بر فروش پیچیده تره و به دلیل همین پیچیدگی، امکان تقلب هم در اون بیشتره.

مراحل محاسبه مالیات بر ارزش افزوده

  1. تولیدکننده به محصول ارزش می افزاید؛ میزان ارزش افزوده رو میشه به شکل فرق بین هزینه مواد ساده ی مورد استفاده واسه تولید محصول و قیمت محصول واسه مشتری (بیشتر کلی فروش) توضیح کرد.
  2. تولیدکننده مالیات بر ارزش افزوده رو به فروشنده مواد ساده می پردازه. این مقدار مالیات در آخر در قیمت محصول واسه مشتری (کلی فروش) گذاشته می شه.
  3. تولیدکننده مالیات پرداختی واسه خرید مواد ساده و بقیه جنسا رو از صورتا مالیات دریافتی از خریداران جنسا و دریافت کنندگان خدمات خود (یعنی همون مشتری کلی فروش) کسر می کنه و مابه التفاوت رو به خزانه ی دولت می پردازه.
  4. مشتری (کلی فروش) به خاطر ارزشی که به محصول می افزاید مالیات بر ارزش افزوده می پردازه که میشه اونو به عنوان فرق بین پرداختی کلی فروش به تولیدکننده و قیمت فروش به مشتری خرده فروش تعریف کرد. این مقدار از مالیات بر ارزش افزوده در قیمتی که خرده فروش می پردازه گذاشته می شه.
  5. کلی فروش مالیات پرداختی واسه خرید مواد ساده و بقیه جنسا رو از صورتا مالیات دریافتی از خریداران جنسا و دریافت کنندگان خدمات خود (مشتری خرده فروش)، کسر می کنه و تنها مابه التفاوت رو به خزانه ی دولت می پردازه.
  6. خرده فروش به خاطر ارزشی که به محصول می افزاید مالیات بر ارزش افزوده می پردازه و میشه اونو به عنوان قیمت واسه مصرف کننده به جز هزینه کلی فروش تعریف نمود که در قیمت پایانی فروش محصول گذاشته می شه.
  7. خرده فروش مالیات بر ارزش افزوده رو از فردی که محصول رو می خره دریافت می کنه (قیمت خرده فروشی شامل همه مالیات بر ارزش افزودهای دریافتی در هر مرحله این فراینده) و مالیات پرداختی واسه خرید مواد ساده و بقیه جنسا رو از صورتا مالیات دریافتی از خریداران جنسا و دریافت کنندگان خدمات خود (مشتری پایانی)، کسر می کنه و تنها مابه التفاوت رو به خزانه ی دولت می پردازه.

مالیات بر ارزش افزوده منبع اصلی درآمد مالیاتی خیلی از کشورهای اروپایی و بقیه کشورهای پیشرفت پیدا کرده. به جز آمریکا، همه کشورهای سازمان پیشرفت و همکاری اقتصادی (OECD) از این نوع مالیات یا یک سیستم مالیاتی مثل استفاده می کنن.

ویژگیای مالیات بر ارزش افزوده

مالیات بر ارزش افزوده؛ ویژگی ها، نحوه محاسبه و امتیازات اون " آموزشی

در دنیا از سه نوع مالیات بر ارزش افزوده استفاده می شه:

  1. عادی ترین این مالیاتا، «روش مصرف» است که به بنگاها امکان می ده که به سرعت ارزش کلی مالیاتای پرداختی بر خرید سرمایه رو کسر کنه.
  2. دومین نوع، روش «درآمد خالص» است که امکان کسر تدریجی مالیات بر ارزش افزوده ی پرداختی بر خرید سرمایه رو در عرض چند سال جفت و جور میکنه.
  3. سومین نوع مالیات بر مبنای این حقیقته که پایه مالیات تقریبا برابر با تولید ناخالص ملی خصوصیه.

«روش مصرف» در بین همه مردم محبوبیت بیشتری داره؛ چون به طور مساوی روی درآمد حاصل از کار و سرمایه مالیات می بندد و به تشکیل سرمایه کمک می کنه.

در تئوری، سیستمای مالیات بر ارزش افزوده کردی که دارای یک میزان برابر هستن، نسبت به همه ورودیای تولیدی خنثی عمل میکنن. پس، همه کشورها در سیستم مالیات بر ارزش افزوده چندین نوع میزان مالیات و معافیت تعیین کردن تا بتونن نیازای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی رو برآورده کنن. خیلی از کشورها روی ملزوماتی مثل غذا، دارو و خونه مالیات نمی بندند. به دلیل سختی در محاسبه ارزش افزوده، خدمات حرفه ای مثل بانکداری، حسابداری و بیمه بیشتر معاف از این مالیات هستن. بزرگ ترین استثنای سیستم میزان مالیاتی برابر، صفر بودن میزان مالیات صادراته. از اونجا که مالیات هم در مقصد محصول به احتمال زیاد به شکلی مثل محاسبه می شه، خیلی از کشورها روی قیمت پایانی فروش اجناس صادراتی مالیات نمی ذارن. عوضش، واسه جبران اجناس وارداتی مشمول مالیات بر ارزش افزوده می شن. پس شرکتا در تعاملات خود با همدیگه به دنبال یک تجارت متعادل هستن.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   مدیریت کسب و کارای کوچیک با ۶ نکته ای که واسه پیشرفت باید بدونین 

بی تعادلی در سیستم مالیات بر ارزش افزوده

خدمات مالی از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده معاف هستن؛ چون هیچ روش سیستماتیک و ساده ای واسه تعیین مالیات واسه این دسته از خدمات وجود نداره و تا حدی به این دلیله که تعیین سازوکار خدمات ارائه شده سخته. بعضی در این فکر هستن که مالیات بستن به خدمات مربوط به سرمایه گذاری و پس انداز منصفانهه یا نه.

با اینکه بعضی خدمات از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده معاف هستن اما سازمانایی هم که این خدمات رو ارائه میدن، باید واسه مواردی مثل خرید ملزومات اداری مالیات بدن. ، این بنگاها بدون شرایط لازم واسه تخفیفای مالیات بر ارزش افزوده هستن. پس این بنگاهای معاف، همه مالیات بر ارزش افزوده ی هر کالا یا خدمت خریداری شده رو می پرازن. بیشتر هزینه پرداخت مالیات بر ارزش افزوده در قیمت خدمات ارائه شده گذاشته می شه. پس ی این بی تعادلی، رقابت بیشتر می شه؛ چون که شرکتا می تونن به جای استفاده از خدمات شرکتایی که شاید قیمت هاشون به خاطر پوشش همه یا بخشی از مالیات بر ارزش افزوده ی پرداخت شده دچار تورم شده، از خدمات بدون مالیات استفاده کنن.

به خاطر از بین بردن اینجور انحرافاتی، نیاز به یک روش جدید تعیین مالیات واسه خدمات مالی احساس می شه. اگه اینجور خدماتی دیگر از مالیات بر ارزش افزوده معاف نباشن، می تونن مالیات بر ارزش افزوده ی از پیش پرداخت شده واسه لوازم یا بقیه ملزومات رو باز پس بگیرن اما لازمه که به خاطر همه خدمات ارائه شده، مالیات بر ارزش افزوده بدن. چیزی که باعث پیچیدگی بیشتر می شه دسته بندی این موضوعه که چه خدماتی از طرف مشتری و چه خدماتی از طرف مؤسسه انجام شه. جدا از اینکه این، خدمات انجام شده واسه کل مؤسسه هنوز به طور غیرمستقیم به نفع مصرف کننده س. این موضوعات در زمان محاسبه ارزشی که تأمین کننده ی خدمت باید واسه اون مالیات بده دچار ابهام می شه.

امتیاز سیستم موجود در اینه که مردم بهش عادت کردن. تعیین مالیات بر ارزش افزوده واسه خدمات مالی به این معناست که منابع اضافه شده باید پایبند به تغییر پوشش مالیات بر ارزش افزوده ی فعلی و یافتن راهی واسه امتحان ارزش افزوده ی مؤسسات مالی باشن. گزینه دیگر اینه که به دنبال یک روش جدا تعیین مالیات واسه خدمات باشیم طوری که زیر نظر سیستم مالیات بر ارزش افزوده قرار داشته باشه. مثلا، کمیسیون اروپا به دنبال راهی واسه تعیین مالیات واسه خدمات طبق جریان نقدیه.

امتیازات مالیات بر ارزش افزوده

از نظر حامیان مالیات بر ارزش افزوده، یکی از بهترین دلایل نهادینه سازی مالیات بر ارزش افزوده اینه که سیستم با مالیات بستن به مصرف، مردم رو به پس انداز و سرمایه گذاری، به عنوان عنصر مهم یک اقتصاد سالم، تشویق می کنه. در ساختار مالیاتی فعلی آمریکا، شهروندان ۲ بار مالیات بر پس انداز می پرازن، یکی زمانی که مالیات بر درآمد از چک پرداختی اونا ورداشته می شه و بعد زمانی که باید واسه بهره دریافتی از پس انداز یا سرمایه گذاری مالیات بدن. همینطوری، سیستم مالیاتی موجود در آمریکا شرکتا رو به استفاده از تأمین مالی بدهی تشویق می کنه که طبق اون بهره پرداختی به وسیله شرکت توانایی کسر مالیات داره. هر سود سهام دریافتی ۲ بار مشمول مالیات می شه و چون مالیات بر خرید سرمایه رو نمیشه به سرعت کسر کرد، هزینه سرمایه گذاری روی سرمایه زیاد می شه. اگه شرکتی داراییای بزرگی داشته باشه، باید درآمد بیشتری واسه افزایش بازگشت سرمایه سرمایه گذاران کسب کنه که همین درآمد هم مشمول مالیات بیشتر می شه.

یکی دیگر از امتیازات مالیات بر ارزش افزوده از نظر حامیان اون اینه که این مالیات دارای جریان درآمدی باثبات تریه. درآمد مالیاتی در ساختار فعلی آمریکا پس ی تغییر شرایط اقتصادی دچار نوسان شده و با رکود اقتصادی کاهش و با رونق اقتصادی رشد پیدا می کنه. در زمان رکود، درآمد ممکنه به اندازه ای افت کنه که دولت واسه تأمین نیازای مالی خود از همه منابع بودجه ای خود استفاده کنه و بهبود اقتصادی با تأخیر روبرو شه. موافقان مالیات بر ارزش افزوده بر این باور هستن که این نوع مالیات باعث ثبات مالی و جریان درآمدی بیشتر می شه.

حامیان مالیات بر ارزش افزوده، به این مالیات به عنوان یک مکمل مالیاتی نگاه می کنن که می تونه کسریای درآمدی حاصل از مالیات بر درآمدهای شخصی رو جبران کنه و هچنین باور دارن که اجرا این نوع مالیات ممکنه باعث کاهش کلی میزانای مالیات بر درآمد شه. اونا بر این نکته اصرار دارن که کالاهایی مثل غذا، دارو و خونه باید معاف از مالیات باشن تا بر کسائی که باید بخش اعظمی از درآمد خود رو صرف تأمین نیازای اساسی زندگی کنن، فشار مالی وارد نشه. مالیات بر ارزش افزوده باعث می شه افرادی که به سرمایه گذاری و پس انداز می پرازن، سود حاصل از سرمایه گذاری و پس انداز رو خوب احساس کنن.

مالیات بر ارزش افزوده از نظر تئوری نیاز به هزینه های مالیاتی دولتی که بیشتر باعث خالی شدن ذخیره درآمدی دولت و افزایش بدهیای ملی می شه رو از بین می بره. ، از اونجا که مالیات بر ارزش افزوده یک نوع مالیات بر مصرفه، مردم انگیزه بیشتر واسه پس انداز و سرمایه گذاری درآمد خود پیدا می کنن.

منبع : encyclopedia

دسته‌ها: آموزشی

دیدگاهتان را بنویسید